Schijnzelfstandigheid is een situatie waarin iemand formeel als zelfstandige is geregistreerd, maar in de praktijk werk verricht onder voorwaarden die vergelijkbaar zijn met die van een werknemer in loondienst — zonder arbeidsovereenkomst.
Wat is schijnzelfstandigheid?
Vanaf 1 januari 2025 voert de Belastingdienst volledige handhaving van de regels voor schijnzelfstandigheid in. Deze regels zijn in 2016 aangenomen als de Wet DBA (Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties), maar er deden zich problemen voor bij de implementatie en de handhaving werd voor enige tijd opgeschort.
Hoe vermijdt u schijnzelfstandigheid?
Om te voorkomen dat zelfstandigheid als schijn wordt aangemerkt, moeten ondernemers enkele regels in acht nemen:
- Samenwerking met meerdere klanten — Werken voor verschillende opdrachtgevers laat zien dat u financieel niet afhankelijk bent van één klant
- Eigen gereedschap en materialen bezitten — Het gebruik van eigen middelen toont een grotere professionele onafhankelijkheid aan
- Zelfstandig beslissingen nemen — Als ondernemer moet u controle hebben over de organisatie van uw werk, de plaats, de tijd en de uitvoeringsmethoden van de opdracht
- Financieel risico — Een zelfstandige draagt verantwoordelijkheid voor de resultaten van zijn werk en het financiële risico
Gevolgen voor bedrijven
Als de Belastingdienst oordeelt dat een bedrijf samenwerkt met een zelfstandige in het kader van schijnzelfstandigheid, kan een boete worden opgelegd en kunnen achterstallige sociale premies tot 5 jaar terug worden gevorderd (de boete heeft echter alleen betrekking op de periode na 1 januari 2025).
Voor de zelfstandige omvatten de gevolgen:
- Correctie van inkomsten
- Verlies van belastingaftrek (waaronder ondernemersaftrek en MKB-winstvrijstelling)
- Verplichting om achterstallige belastingen te betalen
- De mogelijkheid dat de opdrachtgever de samenwerking beëindigt
Het is goed om te benadrukken dat in het eerste jaar van de nieuwe regelgeving een overgangsperiode is voorzien — bedrijven worden niet beboet als zij kunnen aantonen dat zij maatregelen treffen om schijnzelfstandigheid op te lossen.
Samenvatting
De nieuwe regelgeving heeft tot doel het systeem van zelfstandigheid te verbeteren en misbruik te voorkomen. Om boetes te vermijden moeten de regels voor dienstverleningsovereenkomsten worden nageleefd, en moet er aandacht zijn voor flexibele samenwerking en passende documentatie. Het is verstandig een belastingadviseur te raadplegen.
Heeft u vragen?
Weet u niet of uw samenwerking aan de criteria voldoet?
Schrijf ons — we helpen u de situatie te beoordelen en een veilige oplossing voor te stellen.